Onderzoek – Meditatie maakt je nauwelijks socialer

De effecten die de onderzoekers in twintig publicaties naar verschillende typen meditatie vonden, blijken veel minder groot dan de oorspronkelijke publicaties zeggen. Een van de problemen is dat sociaal gedrag vaak onder één noemer wordt gerangschikt. ‘Als je het uit gaat splitsen naar aspecten van sociaal gedrag zoals agressie, verbondenheid, vooroordelen, empathie en compassie, dan blijken er alleen op het gebied van empathie en compassie duidelijke positieve effecten te zijn, maar die studies vertonen methodologische gebreken’, aldus cognitief psycholoog Inti Brazil, van de Radboud Universiteit.

 

De meeste van de oorspronkelijk positieve resultaten van studies over compassie verdwenen wanneer de meditatiegroepen werden vergeleken met andere groepen die taken moesten doen die niks te maken hebben meditatie. Het verrichten van een taak had in die gevallen dus hetzelfde effect als meditatie. Een ander belangrijk gebrek was dat de mate van compassie in die studies alleen toenam als de meditatiedocent ook een auteur was van de onderliggende wetenschappelijke publicatie. Dit suggereert dat de auteurs onbewust de onderzoeken beïnvloeden.

 

De onderzoekers keken alleen naar gerandomiseerde onderzoeken met controlegroepen, waar mediteerders werden vergeleken met andere proefpersonen die niet mediteerden. Alle studies gebruikten seculiere meditatietechnieken, zoals mindfulness en loving kindness-meditatie. Voor een duidelijker beeld van de impact van meditatie op sociaal gedrag moeten, volgens de onderzoekers, eerst de methodologische zwaktes van het huidige onderzoek worden opgelost.

 

Inti Brazil, zelf geen meditator, ontdekte samen met collega-onderzoekers in Nieuw-Zeeland en Engeland dat de voordelen van meditatie minder groot zijn dan weleens wordt gezegd. ‘Dat mensen zichzelf beter kunnen voelen na een les yoga of een uur mediteren is duidelijk, maar dat betekent niet automatisch dat we socialer worden’, aldus Brazil.

Jarenlang werd er door yogastudio’s, sportcentra en wetenschappers geroepen dat yoga en mediatie ons als mens zouden veranderen. Onderzoekers toonden aan dat yoga en mediteren je een beter mens maken. Je zou sociaal sterker worden en daardoor een verbeterd empathisch vermogen krijgen. Dit blijkt echter niet zo te zijn.

 

De wetenschappers, onder wie Brazil, bekeken meer dan twintig studies, waaronder de onderzoeken die claims maakten over het effect van meditatie op het sociaal functioneren. Het bleek dat wanneer je sociaal vermogen in deelgebieden opdeelt, dus compassie, empathie, het hebben van vooroordelen, agressie en verbondenheid, de resultaten heel anders werden. Voor agressie bijvoorbeeld gingen de resultaten alle kanten op. Sommige mensen ondervonden op deze punten vaak geen voordeel van meditatie. Er zijn zelfs mensen op wie meditatie een negatief effect heeft.

 

Op de deelgebieden compassie en empathie werden wel resultaten gevonden. Maar voor het meten van het effect van compassie werd bijna de helft van die studies uitgevoerd door een onderzoeker die zelf de meditatielessen gaf tijdens het onderzoek. Veel ruis dus.

 

Dat je je beter voelt door yoga en meditatie, daar twijfelen de onderzoekers niet aan. ‘We kunnen alleen niet zomaar de tweede stap maken en zeggen dat het ook op alle aspecten van ons sociaal leven een positief effect heeft. Onze bevindingen geven aan dat dit niet zo is’, concludeert Brazil.

 

Voor de toekomst hopen de onderzoekers dat ze hiermee ook hebben aangetoond dat de kwaliteit van dergelijke studies omhoog moet. Als de opzet van de studies niet verbeterd wordt, lijken de resultaten rooskleuriger dan ze daadwerkelijk zijn.

 

Uit: Boeddhistisch Dagblad - Bron: Radboud Universiteit