Tekst 31 mei 2018

De Middenweg

 

De beoefening is voor mij niet altijd makkelijk. Regelmatig beweeg ik heen en weer tussen twee uitersten. Het komt voor dat ik dagen, of zelfs weken niet mediteer en me totaal niet bezig hou met enige vorm van mindfulness beoefening.

Onvermijdelijk komt dan het moment dat ik me daar bewust van word en mezelf in een wanhopige poging om het ‘in te halen’ onderwerp aan een strak meditatie en yoga schema. En dan gelijk mezelf maar ontzeg van suikers, vetten, koolhydraten en andere verslavingen. Plus niet te vergeten dat fietsschema voor de lange afstand weer op te pakken en minstens drie keer per week een flinke tocht te maken. En oja, die taiji en taekwondo vormen moet ik ook maar weer eens ophalen. Ik leg mezelf zoveel druk op dat het al bij voorbaat gedoemd is te mislukken. Ik voldoe niet aan mijn eigen eisen en dat frustreert zo dat ik het bijltje er dan maar helemaal bij neer gooi, een zak chips en een fles cola opentrek en met mijn voeten op de tafel een nieuwe tv-serie start waar ik bij voorkeur niet teveel bij na hoef te denken.

 

De boeddha heeft het op verschillende momenten over de middenweg gehad. Na zijn verlichting gaf hij zijn eerste dharma-talk aan vijf medebeoefenaars met wie hij strenge onthouding had beoefend. Deze dharma-talk werd later bekend als het eerste draaien van het wiel en bevat de kernelementen van de boeddhistische leer. Hij zei onder andere:

 

“Broeders, er zijn twee extremen die een persoon moet vermijden. De ene is je overgeven aan lichamelijke en emotionele genotzucht en de andere is je onthouden van de behoeften die je lichaam nodig heeft. Beide extremen leiden niet tot verlichting. Het pad dat ik heb ontdekt is de weg van het midden.”

 

Maar wat is dat nu, dat midden? Is dat een beetje van dit en een beetje van dat?  Is dat een compromis  tussen het ene uiterste en het andere uiterste, een soort van ‘polderen’ waar wij Nederlanders om bekend staan?  Is het een gelegitimeerde besluiteloosheid of juist het erkennen van alle meningen en invalshoeken?

Is dat midden een punt dat je kunt vinden en vasthouden of is het altijd in beweging? Is er überhaupt wel een antwoord op de vraag wat nu het midden is?

 

Thich Nhat Hahn zegt over de middenweg:

“De middenweg kan verkeerd worden begrepen als we er vanuit gaan dat ‘bestaan’ en ‘niet bestaan’ beide mogelijk zijn en dat de middenweg daar ergens tussenin ligt. In essentie betekent het echter dat zowel ‘bestaan’ als ‘niet bestaan’ beide concepten zijn die we dienen te overstijgen.”

 

Vanavond onderzoeken we de middenweg en wat dat kan betekenen voor onze oefening.

Ter overdenking nog een mooi verhaal waarin de Boeddha de monnik Sona uitlegt wat de kern van de beoefening is.

 

Eens vroeg de Boeddha aan de monnik Sona:

“Is het waar dat je muzikant was voor je monnik werd?”

Sona bevestigde dat dit zo was.

De Boeddha vroeg: “Wat gebeurt er als de snaren van je instrument te los zijn gespannen?”

“Als je ze aanslaat krijg je geen geluid”

“Wat gebeurt er als je de snaren te strak aanspant?”

“Dan breken ze”

“De beoefening van de weg is hetzelfde”.